Rahim ağzınız, rahminizi ve vajinanızı birbirine bağlayan küçük bir kanaldır. Sıvıların rahminizden çıkıp içeri girmesine izin verir. Doğum sırasında, rahim ağzınız genişler ve böylece bir bebek doğabilir. Rahim ağzınız ayrıca rahim ağzı kanserine neden olabilen HPV enfeksiyonlarına karşı da savunmasızdır. HPV aşısı yaptırmak ve düzenli Pap smear yaptırmak hastalığı önlemeye yardımcı olabilir.

Genel bakış

Rahim ağzınız nedir?

Rahim ağzınız kaslı, tünel benzeri bir organdır. Rahim ağzınızın alt kısmıdır ve rahim ağzınızla vajinanızı birbirine bağlar. Bazen “rahim ağzı” olarak da adlandırılan rahim ağzınız, rahim ağzınız ile vajinanız arasında sıvıların geçişine izin vermede önemli bir rol oynar. Bir bebeğin doğum sırasında vajinanızdan (doğum kanalı) geçebilmesi için rahim ağzınızdan ayrılmasını sağlar. Rahim ağzı ayrıca kanser belirtisi olabilecek hücre değişimlerinin de yaygın bir yeridir.

Düzenli olarak Pap smear testi yaptırmak, sağlık uzmanınızın hastalık belirtisi olabilecek düzensizlikleri taramasına olanak tanır.

Rahim ağzı kimlerde bulunur?

Kadınların serviksi vardır. Bazı interseks bireylerin de serviksi vardır.

İşlev

Rahim ağzınızın amacı nedir?

Rahim ağzınız, sıvıların rahminizin içine ve dışına akmasına izin veren bir geçittir. Ayrıca, hamileliği ve doğumu mümkün kılan şekillerde açılıp kapanabilen güçlü bir bekçidir .

Rahim ağzınız aşağıdaki konularda önemli roller oynar:

• Adet Kanaması: Adet döngünüzün bir parçası olarak her ay döktüğünüz adet kanının, vajinanızdan çıkmadan önce rahminizden ve serviksinizden geçmesi gerekir.
• Hamilelik: Penis-vajina seks veya cinsel ilişki sırasında, partneriniz vajinanıza sperm boşaltabilir (serbest bırakabilir). Sperm, bir yumurtayı döllemek için rahim ağzınızdan geçerek rahiminize ve fallop tüplerinize ulaşmalıdır.
• Doğurganlık: Servikal mukusunuz, ne kadar kolay hamile kalabileceğinizde rol oynar. Yumurtlama (vücudunuzun bir yumurtayı serbest bıraktığı zaman) civarında, serviksiniz normalden daha ince ve daha az asidik mukus salgılar ve bu da spermin rahminize geçmesini kolaylaştırır. Sonuç olarak, sperm yumurtanıza ulaşabilir ve onu daha kolay dölleyebilir.
• Vajinal doğum : Rahim ağzınız, doğum sırasında bebeğin rahminizden ne zaman çıkacağını kontrol eder. Hamilelik sırasında, rahim ağzınız rahminize girişi kapatan bir mukus tıkacı salgılar . Bebeğin doğma zamanı geldiğinde, mukus tıkacı çözülür ve rahim ağzınız daha yumuşak ve incelir. Rahim ağzınız genişler (genişler) böylece bebek rahminizden çıkabilir. Sağlık uzmanınız, rahim ağzınızın ne kadar genişlediğine bağlı olarak bebeğinizin doğmasının ne kadar süreceğini tahmin edebilir.
• Rahminizi korumak: Rahim ağzınız, tampon veya diyafram gibi vajinanıza yerleştirilen nesnelerin rahim içine kaymasını önler.

Anatomi

Rahim ağzınız nerede bulunur?

Rahim ağzınız üreme anatominizin önemli bir parçasıdır . Rahim ağzınız pelvik boşluğunuzun içinde, vajinal kanalınızın 3 ila 6 inç arasında herhangi bir yerinde bulunur. Rahim ağzınızın tabanından başlar ve vajinanızın üst kısmına doğru aşağı doğru uzanır. Rahim ağzınızın vajinanızın en üst kısmına doğru şiştiği bu yere ektoserviks denir.

Vajinanız, serviksiniz ve rahminiz mesanenizin ve üretranızın (işemenizi sağlayan organlar) arkasında ve rektumunuzun ve anüsünüzün (dışkılamanızı sağlayan organlar) önünde yer alır.

Rahim ağzınız nasıl görünüyor?

“Serviks” kelimesi Latince “boyun” anlamına gelen kelimeden gelir. Boyun gibi, serviksiniz de kabaca bir silindir veya tüp şeklindedir ve vücudun önemli kısımlarını birbirine bağlar. Boynunuz başınızı vücudunuzun geri kalanına bağlarken, serviksiniz rahminizi vajinanıza bağlar. Serviksiniz ortada daha geniştir ve her iki uçta daralır, burada rahminize (üstte) ve vajinanıza (altta) açılır.

Rahim ağzınız aşağıdaki kısımlardan oluşur:

• Dahili OS: Rahminize giden açıklık. Sağlık uzmanınız hamilelik sırasında dahili OS’nize başvurabilir.
• Endoservikal kanal: Dahili OS’nizden ektoserviksinize uzanan bir tünel.
• Ektoserviks: Rahim ağzınızın vajinanızın üst kısmına doğru çıkıntı yapan kısmı.
• Harici OS: Vajinanıza açılan açıklık.

Endoservikal kanalın ektoserviksle örtüştüğü yere transformasyon bölgesi (TZ) denir. TZ, serviksinizin hücre değişimlerinin en çok gerçekleştiği kısmıdır. Serviksinizde anormal hücrelerin büyümesi için en yaygın yer burasıdır ve servikal displazi veya servikal kanser gibi durumları gösterir.

Rahim ağzınız ne kadar büyük?

Rahim ağzınız yaklaşık bir inç uzunluğundadır. Rahim ağzı boyutları değişir. Genellikle doğum yaptıysanız rahim ağzınız daha büyüktür. Rahim ağzı, üreme çağındaki kişilerde menopoza girmiş olanlara göre daha büyüktür . Rahim ağzınız doğum sırasında bebeğin rahminizden kolayca çıkıp vajinanıza girmesini sağlamak için önemli ölçüde kısalır.

Rahim ağzınıza dokunabilir misiniz?

Evet, adet döngünüzün zamanlamasına bağlı olarak. En uzun parmağınızı vajinal kanalınıza sokarsanız, sonunda parmağınızın daha fazla kaymasını önleyen bir bariyere ulaşmalısınız. Bu bariyer serviksinizdir. Sert ve sıkı hissedebilir veya yumuşak ve süngerimsi hissedebilir. Serviksinizin yeri ve dokusu, yumurtlayıp yumurtlamadığınıza bağlı olarak değişir. Yumurtlama sırasında en yumuşak ve ulaşılması en zor olanıdır.

Sadece ellerinizi yumuşak sabun ve ılık suyla iyice yıkadıktan sonra serviksinize dokunmaya çalıştığınızdan emin olun. Aksi takdirde serviksinizi bakterilere maruz bırakabilir ve enfeksiyona neden olabilirsiniz.

Rahim ağzınız hangi maddeden oluşmuştur?

Rahim ağzınız güçlü fibromüsküler dokudan oluşur. Rahim ağzınızı iki ana hücre türü kaplar:

• Bez hücreleri: Bu hücreler, serviksin en iç kısmı olan endoservikal kanalı kaplar.
• Skuamöz hücreler: Bu hücreler serviksin en dış kısmı olan ektoserviksi ve vajinanızı kaplar.

Bu farklı hücre tipleri, hücre değişimlerinin sıklıkla gerçekleştiği TZ’de buluşur. Bu alan, servikal kanser taramaları sırasında sağlayıcınız için özellikle ilgi çekicidir.

Durumlar ve Bozukluklar

Rahim ağzınızı etkileyen yaygın rahatsızlıklar ve bozukluklar nelerdir?

En endişe verici rahim ağzı rahatsızlıkları arasında insan papilloma virüsü veya HPV yer alır. HPV, bazen rahim ağzı kanserine yol açan cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur (CYBE).

Rahim ağzınızı etkileyen durumlar şunlardır:

• Rahim ağzı kanseri : Rahim ağzınızda oluşan kötü huylu hücre büyümeleri, çoğunlukla HPV enfeksiyonundan kaynaklanır.
• Servikal displazi : Anormal hücre büyümesini içeren, çoğunlukla HPV enfeksiyonundan kaynaklanan bir durum. Servikal displaziye bazen servikal intraepitelyal neoplazi (CIN) denir. Servikal displazi bazen–ama her zaman değil–servikal kansere yol açar.
• Servisit : STI veya cilt tahrişi nedeniyle serviksinizin iltihaplanması. Enfeksiyöz nedenler arasında klamidya, bel soğukluğu, herpes ve trikomoniyazis bulunur. Doğum kontrol haplarına verilen tepkiler de serviksinizin iltihaplanmasına neden olabilir.
• Servikal polipler, miyomlar ve kistler: Serviksinizde zararsız etli veya sıvı dolu büyümeler. Nabothian kistleri en yaygın servikal kist türüdür.
• Servikal ektropion: Rahim ağzının iç kısmındaki glandüler hücrelerin dışarıdan bakıldığında görünür hale geldiği zararsız bir durumdur.
• Rahim ağzınızla ilgili gebelik durumları şunlardır:
• Servikal yetmezlik: Rahim ağzınız çok erken açıldığında oluşan bir gebelik komplikasyonudur. Düşük ve erken doğuma yol açabilir . Bu duruma bir zamanlar yetersiz serviks denirdi.
• Plasenta previa: Plasentanın (fetüse besin sağlayan organ) serviksinizin girişini tamamen veya kısmen kapattığı bir durum. Bu gebelikler genellikle sezaryen doğum (sezaryen) gerektirir.
• Servikal gebelik: Yumurtanın uterusun iç yüzeyi yerine endoservikal kanala yerleşmesiyle oluşan nadir bir gebelik komplikasyonudur.

Rahim ağzınızı etkileyen rahatsızlıkların yaygın belirtileri veya semptomları nelerdir?

Serviksi etkileyen birçok durum semptom göstermez. Örneğin, serviks displazisi ve erken evre serviks kanseri genellikle fark edilir belirtiler üretmez. Bu nedenle, düzensiz hücre büyümesini test etmek için düzenli Pap smear yaptırmak çok önemlidir.

Eğer belirtiler fark ederseniz, bunlar şunları içerebilir:

• Anormal vajinal kanama , ağır adet kanaması veya adet dönemleri arasında kanama dahil.
• Sulu veya kanlı, kokusuz veya kötü kokulu olabilen vajinal akıntı .
• Yorgun, rahatsız veya genel olarak iyi hissetmemek.
• İdrar yaparken ağrı.

Rahim ağzımda bir sorun olup olmadığını nasıl anlarım?

Bilmiyor olabilirsiniz. Genellikle, sağlayıcınız pelvik muayene veya Pap smear sırasında düzensizlikler fark edene kadar bir şeylerin yanlış olduğunu bilmeyeceksiniz. Bakım almak için semptomları beklemeyin. Düzenli olarak tarama yaptırın.

Rahim ağzınızın sağlığını kontrol etmek için yaygın olarak yapılan testler nelerdir?

Düzenli pelvik muayeneler ve Pap smear’ler serviksinizi kontrol etmek için en yaygın testlerdir. Sağlık uzmanınız durumunuza bağlı olarak başka testler isteyebilir.

Yaygın testler şunları içerir:

• Pelvik muayene : Doktorunuz anormallikleri kontrol etmek için serviksinizi görsel olarak ve manuel olarak (parmaklarla) inceler.
• Pap smear : Sağlık uzmanınız serviksinizden hücreleri kazıyarak prekanser ve kanser hücrelerinin belirtilerini test etmek için bir laboratuvara gönderir. Sağlık uzmanınız HPV testi sırasında benzer bir prosedür uygular ve hücreleri HPV belirtileri açısından test eder.
• Kolposkopi : Sağlık uzmanınız serviksinizin iç yüzeyini kaplayan dokuya yakından bakmak için özel ışıklı bir mikroskop kullanır. Sağlık uzmanınız endişe verici herhangi bir bölgeden doku örneği alabilir ve bunları bir laboratuvarda test edebilir.
• Pelvik görüntüleme. Sağlık uzmanınız serviksinize daha yakından bakmak için bir görüntüleme prosedürü isteyebilir. Ultrasonlar serviksinizi kontrol etmek için kullanılan en yaygın görüntüleme prosedürleridir. Yine de manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları da kullanılabilir.
• Biyopsi . Sağlık uzmanınız servikal dokuyu çıkarabilir ve kanser belirtileri açısından test edebilir. Döngü elektrocerrahi eksizyon prosedürü (LEEP), konizasyon (koni biyopsisi) ve endoservikal küretaj (ECC), sağlık uzmanınızın kullanabileceği biyopsi yöntemleridir.

Rahim ağzınız için yaygın tedaviler nelerdir?

Antibiyotikler, bakterilerin neden olduğu servisit vakalarının çoğunu tedavi edebilir. Kanser belirtisi olabilecek anormal hücreleri kontrol etmek için kullanılan testlerin çoğu — LEEP ve koni biyopsisi — aynı zamanda tedavidir. Bunlar, kanser hücreleri içeren dokuyu çıkarmayı içerir.

Durumunuza bağlı olarak, sağlayıcınız aşırı soğuk ( kriyoterapi ), ısı (termal) veya elektrik kullanarak serviksinizdeki anormal hücreleri yok edebilir . Serviks kanseri tedavileri cerrahi, radyasyon tedavisi, kemoterapi tedavisi, hedefli ilaç tedavisi ve immünoterapiyi içerebilir .

Bakım

Serviksinizi sağlıklı tutmak için basit yaşam tarzı ipuçları

• HPV aşısı olun. FDA, rahim ağzı kanserine yol açan HPV tiplerini önleyen üç aşıyı onayladı: Gardasil®, Gardasil 9® ve Cervarix®. Aşı olmak rahim ağzı kanseri riskinizi büyük ölçüde azaltır.
• HPV ve rahim ağzı kanseri için düzenli olarak tarama yaptırın. Genel yönergeler, ilk Pap smear’ınızı 21 yaşında yaptırmanızı ve yirmili yaşlarınıza kadar her üç yılda bir tekrarlamanızı önerir. 30 ila 65 yaşları arasında her beş yılda bir Pap ve HPV testi yaptırmalısınız. Benzersiz sağlık durumunuza göre ne sıklıkla test yaptırmanız gerektiği konusunda sağlayıcınızla görüşün.
• Daha güvenli seks yapın. Cinsel ilişkiye girdiğinizde, anal seks yaptığınızda veya oral seks yaptığınızda prezervatif veya diş barajı kullanın . Seks oyuncaklarını paylaşmaktan kaçının ve cinsel partner sayınızı sınırlayın. Bu adımları atmak, sizi rahim ağzı kanserine yakalanma riskine sokan HPV gibi bir STI ile enfekte olma riskinizi azaltabilir.
• Tütün ürünlerinden kaçının. Araştırmalar, sigara içiyorsanız veya tütün ürünleri kullanıyorsanız HPV’nin kansere dönüşme olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Benim Sağlığım’dan bir not

Rahim ağzınız, hamilelikte ve genel sağlığınızda büyük rol oynayan küçük bir organdır. HPV aşısı yaptırarak ve düzenli Pap smear’ları için sağlık uzmanınıza görünerek rahim ağzınıza iyi bakın. Vücudunuz genellikle rahim ağzınızda anormal büyümeler olduğunu size bildiren işaretler veya semptomlar göstermez. Düzenli olarak tarama yaptırmak, sağlık uzmanınızın herhangi bir anormalliği erken yakalamasını sağlayabilir.